Joan den urtarrilaren 17an 2024 uzta aurkeztu zen, 35. uzta, gure Zigilu Berme Zenbakidunarekin ateratzen dena. Urtero bezala, San Anton egunean, Balenciaga Museoan ekitaldi pribatu txiki bat egin zen erakunde eta upategiekin. Balenciagako ekitaldian, Mahasti Jaun Kofradia Itsas Etxea izendatu genuen, baxurako arrantzaren eta bertako produktuaren (Getariako Txakolina, besteak beste) dibulgazio-lana eskertzeko, bikain uztartzen diren bi produktu.
Herri ospakizuna ondoren izan zen, Getariako frontoian. Bertan, inskribatutako 24 upategietako txakolinak dastatu ahal izan ziren.
2024 uzta: Getariako Txakolina J.Dren 35. uzta
2024 uzta 35. uzta da, gure Berme Zigilu Zenbakidunarekin ateratzen dena. 35 urte hauetan Getariako Txakolinak bilakaera izan du, gaur egun sektore profesionalizatua da eta belaunaldien arteko erreleboa finkatzen ari da . Gaur egun, ekoizpenaren % 20 inguru esportatzen da, horrek adierazten du gure txakolinaren tipikotasuna mundu osoan aintzatesten dela.
2024ko urtea, 2023 bezala, urte hezea izan da, egun oskarbi gutxirekin; mahastizainen profesionaltasunari esker, kalitate oneko ekoizpena lortu ahal izan da nahiz eta aurreko urtekoa baino % 10 gutxiago izan. Upeltegiak berritzen ari dira, baina Getariako Txakolinaren tradizioari eta nortasunari eutsiz, ardo freskoa, 11 graduko batez-besteko graduazioarekin eta ahoan orekatua, azidotasun leunarekin.
Ekoizpena 2.500.000 litrokoa izan da, 2023koa baino % 10 gutxiago. Beraz, 3.200.000 botila inguru aterako dira merkatura. Litro horietatik, el %91 Txakolin zurikoak dira, eta %9 Txakolin Gorrikoak. %1 berriz Txakolin Beltza. 2024ko uztan mahats-bilketa berantiarreko 500 litro egin dira, anekdotikoa. Apardunen elaborazioari dagokionez, 40.000 litro inguru egiten dira urtero, betiere upeltegien beharren arabera.
Azken urteetan, upeltegietako elaborazioen gama handitzen doa, kontsumoaren ohitura eta gustu aldaketek markatutako premiagatik.
2025 Mahasti Jaun: Kofradia Itsas Etxea
“Arrainaren kontsumoa ez da ulertzen ondoan txakolina ez badago”
2020an ireki zenetik, Kofradia Itsas Etxea arrantzaleen kofradia zaharrean dago, Donostiako portuko Portaavionesen eta Getariako Txakolina Jatorri Deiturarekin kolaboratzen du, sasoiko arrainekin eta Getariako Txakolinarekin uztarketak eginez; bikain uztartzen diren bi produktu.
Kofradia Itsas Etxean egiten diren uztartze-dastatzeetan gauzatutako lankidetza eta Mutrikuko Berdel Eguna, Getariako Antxua Eguna eta Hondarribiako Hegaluze Eguna (Hegaluze Eguna) bezalako ekitaldietan parte hartzen da.
Kofradia Itsas Etxea OPEGItik (Gipuzkoako Baxurako Arrantza Ekoizleen Elkartea) sortu zen, Euskadiko artisau-arrantza sustatzeko proiektu gisa, funtsezko bi helbururekin:
- Baxurako arrantzaren sektorean belaunaldi-aldaketa sustatzea, gazteei lan-aukera gisa aurkeztea, lanbide moderno, grinatsu eta jasangarri bezala.
- Sektoreari eta gure arrainei loturiko guztiari balioa ematea, kontsumoa bultzatzeko, informazio hau emanez: arrantzatzen dena, sasoiak, arrantza-aparailuak, arrainak kontserbatzea eta kontsumitzea, eta nutrizio-onurak.
Getariako Txakolina Jatorri Deitura: datu batzuk
Eremu geografikoa: Gipuzkoako Lurralde Historikoa
464 ha. mahasti inskribatuta eta 2024ko uztan mahastietan lan egiten duten eta mahastiak mantentzen dituzten 73 mahatizain-kartila entregatu dira.
31 upategi daude inskribatuak 2024ko uztan: 3 Aian, 1 Alkizan, 1 Beizaman, 2 Deban, 9 Getarian, 1 Hondarribian, 1 Mutrikun, 1 Oiartzunen, 1 Olaberrian, 1 Oñatin, 2 Orion, 1 Villabonan, 6 Zarautzen eta 1 Zestoan (2023ko uztarekin alderatuz, 3 upeltegik aldi baterako baja eman dute).
Upategiek mahastien azaleraren ia % 80 lantzen dute, eta, beraz, txakolinaren prozesu osoa egiten dute: mahastiak, elaborazioa eta, azkenik, produktua merkaturatzea.
Gomendatutako barietateak: Hondarrabi Zuri, mahastien % 85ean aurkitzen den mahats barietate zuria da, Hondarrabi Beltza mahastien % 10ean aurkitzen den mahats barietate beltza da eta gainontzeko % 5 erreglamenduak onartzen dituen barietate zuriek osatzen dute: Chardonay, Riesling, Gros Manseng eta Petit Courbu. Azken barietate hauek upategian sartzen den mahats guztiaren % 20 baino gehiago ezingo du gainditu, Hondarrabi Zuri oinarrizko barietate bezala mantentzeko eta, aldi berean, Getariako Txakolinaren berezitasun eta tipikotasunari eusteko. mantener la peculiaridad y tipicidad del Txakoli de Getaria.
Getariako Txakolina botila bakoitzaren kapsulean eta zenbatua dagoen zigilu batekin identifikatzen da, upategi bakoitzak jartzen duen bere etiketarekin batera.
Txakolinaren zertifikaziorako Jatorri Deiturak kontratatutako Kontrol Organoa HAZI da eta honen helburua Kontseilu Arautzailearekin batera produktuaren kalitatea ziurtatzea da araudia betez.
